Życie z nadciśnieniem tętniczym 
Znajdziesz tu najważniejsze informacje pomagające zrozumieć, czym jest nadciśnienie tętnicze, jakie są jego przyczyny, jakie konsekwencje może mieć wysokie ciśnienie krwi oraz w jaki sposób można je skutecznie kontrolować. Wiedza na temat nadciśnienia pomaga wcześniej rozpoznać wysokie ciśnienie krwi i lepiej zadbać o zdrowie serca oraz naczyń krwionośnych. Dowiesz się również, dlaczego regularne badanie ciśnienia krwi jest tak ważne oraz jakie mogą być skutki nadciśnienia tętniczego, jeśli choroba nie zostanie odpowiednio wcześnie wykryta i kontrolowana.
Nadciśnienie tętnicze
Dlaczego warto badać ciśnienie krwi?
Nadciśnienie tętnicze – cicha choroba
Regularna kontrola ciśnienia krwi pozwala wcześnie wykryć nadciśnienie tętnicze i zapobiec jego powikłaniom. Nadciśnienie tętnicze wykrywa się zazwyczaj przypadkowo – podczas rutynowego badania. Niestety zdarza się też, że chory po raz pierwszy dowiaduje się o swoim wysokim ciśnieniu, kiedy trafia do szpitala z udarem mózgu lub chorobą serca. Nadciśnienie tętnicze od lat określane jest mianem „cichej choroby”. Przez długi czas może bowiem nie dawać żadnych wyraźnych objawów, rozwijając się w organizmie stopniowo i niezauważalnie. Szacuje się, że nawet połowa osób z nadciśnieniem nie jest świadoma swojej choroby właśnie z powodu braku charakterystycznych sygnałów. Z tego względu nadciśnienie tętnicze uznawane jest dziś za jeden z najpoważniejszych globalnych problemów zdrowia publicznego.
Regularny pomiar ciśnienia krwi to jedyny sposób, aby wykryć nadciśnienie tętnicze na wczesnym etapie. To właśnie dlatego zaleca się rutynowy pomiar ciśnienia tętniczego krwi co najmniej raz w roku u każdej osoby dorosłej niezależnie od wieku.
Osoby z podwyższonym ciśnieniem tętniczym tj. z ciśnieniem 120-139/70-89 mmHg, które nie przyjmują jeszcze leków (nie spełniają kryteriów do wdrożenia leczenia hipotensyjnego), powinny mieć ponownie kontrolowane ciśnienie oraz ocenione ryzyko sercowo-naczyniowe w ciągu roku. Do dokładnego zobrazowania ciśnienia warto wykorzystywać pomiary domowe – zaleca się, aby taki cykl pomiarowy (wykonywany rano i wieczorem) trwał minimum 3 dni, a optymalnie pełne 7 dni przed wizytą u lekarza. Z kolei u osób ze zdiagnozowanym nadciśnieniem tętniczym, po wdrożeniu leczenia, parametry należy kontrolować często (np. co 1–3 miesiące) aż do uzyskania docelowych wartości ciśnienia. Po jego ustabilizowaniu wizyty kontrolne powinny odbywać się co najmniej raz w roku, zgodnie z zaleceniami lekarza.
1,4 miliarda
dorosłych na świecie w wieku 30-79 lat choruje na nadciśnienie tętnicze. Stanowi to 33% całej populacji w tym wieku.
11 mln
dorosłych cierpi na nadciśnienie tętnicze w Polsce
66%
osób z nadciśnieniem tętniczym w Polsce ma 60 lat i więcej
23-33%
osób w Polsce ma kontrolowane nadciśnienie tętnicze
Jak nadciśnienie tętnicze może wpływać na Twój organizm?
Długotrwale podwyższone ciśnienie krwi może prowadzić do uszkodzenia naczyń krwionośnych i wielu narządów. Nadciśnienie tętnicze stanowi duże obciążenie dla Twojego serca. Aby zapewnić prawidłowy przepływ krwi w całym organizmie, serce musi w takiej sytuacji pracować intensywniej. Z czasem utrzymujące się wysokie ciśnienie może prowadzić do osłabienia mięśnia sercowego, uszkodzeń ścian tętnic oraz zaburzeń przepływu krwi. Konsekwencją tych zmian jest zwiększone ryzyko rozwoju chorób układu krążenia, takich jak udar mózgu czy niewydolność serca. Nadciśnienie tętnicze może również negatywnie wpływać na funkcjonowanie innych narządów – w tym nerek, naczyń krwionośnych kończyn oraz narządu wzroku. W efekcie uszkodzenia mogą dotyczyć wielu układów w organizmie.Choroby współistniejące przy nadciśnieniu tętniczym
Czasami inne schorzenia mogą nasilać przebieg nadciśnienia tętniczego lub utrudniać jego leczenie. Takie stany określa się mianem chorób współistniejących. Nadciśnienie tętnicze bardzo często współwystępuje z innymi problemami zdrowotnymi, które dodatkowo zwiększają ryzyko powikłań. Do najczęstszych z nich należą:
Hipercholesterolemia
Podwyższony poziom cholesterolu LDL we krwi wiąże się z podwyższonym ryzykiem chorób układu krążenia, takich jak miażdżyca tętnic czy choroba wieńcowa.
Cukrzyca typu 2
Długotrwałe wysokie stężenie cukru we krwi może prowadzić do udaru mózgu, owrzodzenia stóp czy uszkodzenia wzroku.
Choroba wieńcowa
Miażdżyca tętnic wieńcowych (obecność blaszki miażdżycowej) powoduje ograniczenie przepływu krwi do serca i prowadzi do niedotlenienia komórek mięśnia sercowego. Typowym objawem są bóle w klatce piersiowej, czyli tzw. bóle dławicowe, które często pojawiają się podczas wysiłku fizycznego.
Przewlekła choroba nerek
Gdy nerki nie działają prawidłowo przez całe miesiące lub lata, pojawiają się groźne powikłania – choroby układu krążenia, anemia (czyli zbyt mała ilość czerwonych krwinek lub ich nieprawidłowe działanie) czy zapalenie osierdzia (tkanki przypominającej worek, która otacza mięsień sercowy, zapewniając sercu stabilne położenie i wspomagając jego pracę).
Jeśli badania potwierdzą nadciśnienie tętnicze, lekarz pomoże Ci ustalić plan leczenia oraz dalszej kontroli ciśnienia krwi.
Jak często muszę chodzić do lekarza pierwszego kontaktu, jeśli istnieje ryzyko, że rozwinie się u mnie nadciśnienie tętnicze?
Regularne wizyty u lekarza pomagają kontrolować ciśnienie krwi i wcześnie wykrywać ewentualne powikłania. Staraj się odbywać wizytę lekarską przynajmniej raz na dwa lata. Jeśli jednak masz ponad 40 lat – odwiedzaj lekarza raz w roku. Rozpoznano u Ciebie nieprawidłowe ciśnienie tętnicze? W takiej sytuacji badania wykonuj częściej – zgodnie z zaleceniami lekarza.
Bibliografia
4
Williams B et al. Eur Heart J. 2018;39(33):3021-3104. World Health Organisation. A global brief on hypertension Silent killer, public health crisis.. Published April 2013. Accessed
8
NHS. Atherosclerosis (arteriosclerosis). 2019. Available at https://www.nhs.uk/conditions/atherosclerosis/ Accessed on
9
Ajar R. Risk Factors for Coronary Artery Disease: Historical Perspectives. Heart Views. 2017; 18(3): 109–114
10
Deshpande AD, Harris-Hayes M, Schootman M. Epidemiology of diabetes and diabetes-related complications. Phys Ther. 200;88(11):1254-64
11
National Institute of Health – National Heart, Lung, and Blood Institute. Ischemic Heart Disease. Available at https://www.nhlbi.nih.gov/health- topics/ischemic-heart-disease Accessed on
12
Vaidya SR, Aeddula NR. Chronic Renal Failure. StatPearls Publishing; 2019.
14
Mayo Clinic. Blood pressure test. 2018. Accessed on
15
Global report on hypertension 2025: high stakes – turning evidence into action. Geneva: World Health Organization; 2025.
16
Prejbisz A. et al. Wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym w Polsce 2024 – stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego/Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Nadciśnienie Tętnicze w Praktyce Rok 2024, tom 10, nr 3, strony: 53–111.
Portal Recepta na Zdrowie zapewnia sprawdzone, dopasowane do indywidualnych potrzeb i na bieżąco aktualizowane treści, które są przeznaczone dla osób z różnymi schorzeniami sercowo-naczyniowymi. W artykułach na stronie znajdziesz informacje na temat tego, jak żyć zdrowiej. Zachęcamy do korzystania z naszych wskazówek dotyczących podejmowania codziennej aktywności oraz do poznania sposobów na zmniejszenie ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych.
choroby
Lepsza jakość życia
Informacje ogólne
Opracowane i zatwierdzone przez ekspertów z dziedziny medycyny, organizacje pacjentów i dietetyków.
Treść zawarta na stronie nie ma na celu zastąpienia profesjonalnej porady medycznej. Jeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące swojego stanu zdrowia, zawsze zasięgaj porady swojego lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.
Data ostatniej modyfikacji: 1/6/2025
