Home / Nadcisnienie tetnicze?sa=X&ved=2ahUKEwimlaiM_uyUAxWOJRAIHYp9IakQwgUoA3oECBkQEg / Czym jest nadciśnienie tętnicze?
Życie z nadciśnieniem tętniczym 
Znajdziesz tu najważniejsze informacje pomagające zrozumieć, czym jest nadciśnienie tętnicze, jakie są jego przyczyny, jakie konsekwencje może mieć wysokie ciśnienie krwi oraz w jaki sposób można je skutecznie kontrolować. Wiedza na temat nadciśnienia pomaga wcześniej rozpoznać wysokie ciśnienie krwi i lepiej zadbać o zdrowie serca oraz naczyń krwionośnych. Dowiesz się również, dlaczego regularne badanie ciśnienia krwi jest tak ważne oraz jakie mogą być skutki nadciśnienia tętniczego, jeśli choroba nie zostanie odpowiednio wcześnie wykryta i kontrolowana.
Nadciśnienie tętnicze
Czym jest nadciśnienie tętnicze?
Czym jest ciśnienie krwi?
Serce działa jak pompa, która przetacza krew przez cały organizm. Dzięki temu tlen i składniki odżywcze docierają do wszystkich tkanek i narządów. Aby krew mogła krążyć w organizmie, serce musi działać z określoną siłą. Siłę tę nazywamy ciśnieniem tętniczym krwi.1Na poziom ciśnienia krwi wpływają przede wszystkim dwa czynniki:Im więcej krwi pompuje serce i im większy opór stawiają naczynia krwionośne, tym wyższe jest ciśnienie krwi.2
ilość krwi pompowanej przez serce,
opór przepływu krwi w tętnicach.
Definicja nadciśnienia tętniczego
Czym jest nadciśnienie tętnicze? Nadciśnienie tętnicze, nazywane również wysokim ciśnieniem krwi, to przewlekła choroba układu krążenia, w której wartości ciśnienia krwi utrzymują się na poziomie i/lub 140/90 mm Hg podczas powtarzanych pomiarów. 3Nadciśnienie tętnicze przez długi czas może nie powodować wyraźnych objawów, dlatego wielu pacjentów dowiaduje się o chorobie dopiero podczas rutynowego pomiaru ciśnienia krwi.
Z wiekiem w organizmie zachodzą naturalne zmiany w układzie krążenia. Ściany dużych tętnic stają się mniej elastyczne, a małe naczynia krwionośne mogą się zwężać. W efekcie serce musi pracować z większą siłą, aby utrzymać prawidłowy przepływ krwi w organizmie. To właśnie dlatego ryzyko nadciśnienia tętniczego rośnie wraz z wiekiem. Nadciśnienie tętnicze jest jedną z najczęstszych chorób układu krążenia i stanowi jeden z głównych czynników ryzyka zawału serca, udaru mózgu oraz niewydolności serca.
Skurczowe ciśnienie krwi [mm Hg]:
Jest to najwyższa wartość ciśnienia krwi, która pojawia się w momencie skurczu serca, gdy krew jest pompowana z serca do tętnic i całego organizmu.
Rozkurczowe ciśnienie krwi [mm Hg]:
Jest to najniższa wartość ciśnienia krwi, która występuje wtedy, gdy serce znajduje się w fazie rozkurczu i ponownie napełnia się krwią przed kolejnym skurczem.
Ciśnienie optymalne:
- skurczowe: < 120
- rozkurczowe: < 70
Ciśnienie podwyższone:
- skurczowe: 120–139
- i/lub rozkurczowe: 70–89
Nadciśnienie tętnicze:
- skurczowe: ≥ 140
- i/lub rozkurczowe: ≥ 90
Jakie jest prawidłowe ciśnienie krwi? Interpretacja wyników
skurczowe: < 120 mm Hg
rozkurczowe: < 70 mm Hg | skurczowe: 120–139 mm Hg
i/lub rozkurczowe: 70–89 mm Hg | skurczowe: ≥ 140 mm Hg
i/lub rozkurczowe: ≥ 90 mm Hg | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ciśnienie optymalne | Ciśnienie podwyższone | Nadciśnienie tętnicze | |||||
| Dobrze, oby tak dalej! To najbezpieczniejszy poziom dla serca i naczyń. | W tym zakresie zaczyna rosnąć ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, dlatego kontroluj ciśnienie tętnicze (mierz je regularnie) i cyklicznie wykonuj badania profilaktyczne. Warto także zwrócić szczególną uwagę na styl życia – zadbać o zdrową dietę, regularną aktywność fizyczną oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała. Jeśli należysz do grupy wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego (np. po zawale serca lub przy współistniejącej cukrzycy), lekarz może zalecić również rozpoczęcie leczenia farmakologicznego. | Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się na podstawie powtarzanych pomiarów ciśnienia krwi wykonywanych w gabinecie lekarskim; nie należy rozpoznawać choroby na podstawie pojedynczego pomiaru. W przypadku pomiarów wykonywanych w domu granicą rozpoznania jest 135 i/lub 85 mm Hg. Leczenie nadciśnienia Obniżenie ciśnienia jest kluczowym działaniem, które znacząco zmienia ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Ważne jest, aby nie zwlekać z rozpoczęciem leczenia hipotensyjnego u osób z potwierdzonym nadciśnieniem. Jednocześnie wszyscy pacjenci powinni podjąć działania pozafarmakologiczne dotyczące modyfikacji trybu życia. Dla większości chorych optymalnym celem leczenia jest osiągnięcie wartości: 120–129 mm Hg (ciśnienie skurczowe), 70–79 mm Hg (ciśnienie rozkurczowe). Należy jednak pamiętać, że docelowe wartości ciśnienia tętniczego powinny być zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza, z uwzględnieniem wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz ogólnego stanu zdrowia. W przypadku osób powyżej 80. roku życia, najczęściej dąży się do wartości skurczowej poniżej 140 mm Hg. | |||||
* Izolowane nadciśnienie skurczowe jest również oceniane w skali od 1 do 3 – w zależności od wartości skurczowego ciśnienia krwi, zgodnie z wartościami granicznymi ustalonymi dla nieizolowanego nadciśnienia. Wytyczne ESH 2023 dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym4 | |||||||
Nadciśnienie tętnicze w Polsce i na świecie
1,4 miliarda
dorosłych na świecie w wieku 30-79 lat choruje na nadciśnienie tętnicze. Stanowi to 33% całej populacji w tym wieku.4
23%
osób na świecie ma kontrolowane nadciśnienie tętnicze5
53%
całkowitej śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych, było spowodowanych wysokim skurczowym ciśnieniem tętniczym6
16%
wszystkich zgonów na świecie spowodowanych było w 2021 roku przez wysokie ciśnienie tętnicze7
Nadciśnienie tętnicze jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych układu sercowo-naczyniowego na świecie i stanowi istotny problem zdrowia publicznego. W Polsce może dotyczyć nawet około 11 milionów dorosłych.
Jakie są przyczyny nadciśnienia tętniczego?
Istnieją dwa rodzaje nadciśnienia: nadciśnienie pierwotne (lub samoistne) i nadciśnienie wtórne.Przyczyny nadciśnienia pierwotnego (samoistnego)
Stanowi ponad 90% wszystkich przypadków nadciśnienia tętniczego. Nie ma jednej konkretnej przyczyny jego powstawania. Na rozwój choroby wpływa wiele czynników, zarówno związanych ze stylem życia, jak i niezależnych od pacjenta. Najważniejsze czynniki ryzyka nadciśnienia pierwotnego to:
brak aktywności fizycznej
przewlekły stres
nadwaga i otyłość (szczególnie otyłość brzuszna)
nadużywanie alkoholu
nadmierne spożycie soli (sodu) w diecie
palenie tytoniu
kofeina
cukier
wiek i płeć
(ryzyko rośnie z wiekiem, mężczyźni chorują częściej w młodszym wieku, kobiety po menopauzie)
obciążenie genetyczne
(występowanie nadciśnienia w rodzinie)
Nadciśnienie wtórne
Występuje u ok. 5-10% przypadków nadciśnienia tętniczego. Nadciśnienie wtórne jest wywołane konkretnym schorzeniem, np.: Jeśli uda się skutecznie leczyć chorobę podstawową, ciśnienie krwi może wrócić do prawidłowych wartości.Chcę dowiedzieć się więcej na temat swojego ciśnienia krwi. Z kim mogę o tym porozmawiać?
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o swoim ciśnieniu tętniczym lub masz wątpliwości dotyczące wyników pomiarów, warto porozmawiać o tym z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Lekarz może ocenić Twoje ryzyko sercowo-naczyniowe i zaproponować odpowiednie postępowanie.
Bibliografia
1
WHO. Avoiding Heart Attacks and Strokes. 2005
2
Mayet J, Hughes A. Cardiac and vascular pathophysiology in hypertension. Heart. 2003 Sep;89(9):1104-9. doi: 10.1136/heart.89.9.1104.
3
Pollock JD, Murray IV, Bordes SJ, Makaryus AN. Physiology, Cardiovascular Hemodynamics. 2023 Mar 13.
4
Williams B, Mancia G, Spiering W, et al. 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. Eur Heart J.
5
Williams B et al. Eur Heart J. 2018;39(33):3021-3104.World Health Organisation. A global brief on hypertension Silent killer, public health crisis.. Published April 2013. Accessed
6
CDC. Family History & Your Risk for High Blood Pressure (Hypertension). 2014.
9
Global report on hypertension 2025: high stakes – turning evidence into action. Geneva: World Health Organization; 2025.
10
Prejbisz A. et al. Wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym w Polsce 2024 — stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego/Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Nadciśnienie Tętnicze w Praktyce Rok 2024, tom 10, nr 3, strony: 53–111.
Portal Recepta na Zdrowie zapewnia sprawdzone, dopasowane do indywidualnych potrzeb i na bieżąco aktualizowane treści, które są przeznaczone dla osób z różnymi schorzeniami sercowo-naczyniowymi. W artykułach na stronie znajdziesz informacje na temat tego, jak żyć zdrowiej. Zachęcamy do korzystania z naszych wskazówek dotyczących podejmowania codziennej aktywności oraz do poznania sposobów na zmniejszenie ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych.
choroby
Lepsza jakość życia
Informacje ogólne
Opracowane i zatwierdzone przez ekspertów z dziedziny medycyny, organizacje pacjentów i dietetyków.
Treść zawarta na stronie nie ma na celu zastąpienia profesjonalnej porady medycznej. Jeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące swojego stanu zdrowia, zawsze zasięgaj porady swojego lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.
Data ostatniej modyfikacji: 1/6/2025
